Robert Long

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

NAAM: Robert Long
VOLLEDIGE NAAM: Jan Gerrit Bob Arend (Bob) Leverman
GEBOREN: Utrecht, 22 oktober 1943
OVERLEDEN: Antwerpen, 13 december 2006
LAND: Nederland

Robert Long en Leen Jongewaard: parodie op de smartlap Uit: 100 jaar Carré: liedjes, chansons, scènes Samenstelling: Jacques Klöters. Ter gelegenheid van de tentoonstelling 100 jaar Carré Collectie Theater Instituut Nederland, 1987

Biografie

Jeugdjaren

Robert Long werd geboren in Utrecht, maar groeide op in Ederveen. Zowel hij als zijn gescheiden moeder kwamen regelmatig in aanvaring met de veelal orthodox-protestante dorpsbewoners. Dat werd er niet beter op toen Long openlijk voor zijn homoseksuele voorkeur uitkwam. De weerstand die zijn levensstijl in zijn omgeving opriep, werd uiteindelijk de drijfveer voor zijn artistieke verzet. In 1996 verwoordt hij deze periode in het lied Perebloesem, dat terecht kwam op het album Nu.

Eerste optredens

Na een korte carrière als etaleur bij HEMA ging Long als artiest optreden. Onder de artiestennaam Bob Revvel richtte Long in 1963 de band The Yelping Jackals op. In 1967 stapte hij over naar de band Gloria, later Unit Gloria. Zijn Engelstalige repertoire had, zeker in het licht van wat er allemaal nog komen zou, een betrekkelijk onschuldig karakter. De grootste hit van Long bij Gloria was The Last Seven Days. Vanaf 1971 zong hij solo onder zijn definitieve artiestennaam Robert Long (een naam die verwijst naar zijn lengte van 1.92 meter), al bracht hij in 1973 nog een Engelstalige single uit onder de naam Michael Hirschmann. Toen Long bij Unit Gloria vertrok, werd zijn rol daar overgenomen door zangeres Bonnie St. Claire.

Solocarrière

Aanvankelijk zong hij in het Engels, maar al snel stapte hij over naar zelfgeschreven, Nederlandstalige liedjes. Deze liedjes kenmerkten zich door hun maatschappijkritische teksten, waarin met veel ironie de Amerikaanse politiek en de Nederlandse maatschappij behandeld werden. Longs solocarrière kwam maar moeizaam van de grond. Pas toen hij een langspeelplaat maakte met Nederlandse teksten, steeg hij in korte tijd naar de hoogste regionen van de albumhitparades. Van zijn eerste Nederlandstalige album Vroeger of Later (1974) werden uiteindelijk meer dan een half miljoen exemplaren verkocht en het behoorde achtereenvolgens 118 weken bij de best verkochte albums, waarvan drie keer op de eerste plaats. Ook van zijn tweede album Levenslang gingen er enkele honderdduizenden over de toonbank. In 1977 ontving hij de eerste van zes Edisons.

'Heilige huisjes'

In zijn liedjes verwoordde Long het onbehagen dat onder grote groepen jonge mensen leefde. Hij was vóór het milieu en tegen het kapitaal. Zijn felste teksten waren echter gericht tegen de kerk, de paus en Jezus Christus zelf. Wie Vroeger of Later op de draaitafel legde, hoorde naast romantische liedjes over de 'herenliefde' ook afkeuring tegen alles wat christelijk was zoals het bekende Jezus Redt.

Het succes gaf Long vleugels en zijn provocaties werden openlijker en venijniger. Samen met Leen Jongewaard maakte Long in de jaren tachtig een serie van drie theaterprogramma's: Duidelijk zo!? (1980), Tot hiertoe (heeft de Heere ons geholpen) (1982) en En het bleef nog lang onrustig in de stad (1983). Het duo trok ten strijde tegen 'burgerlijkheid en calvinisme'. Woedende reacties vanuit vooral de hoek van orthodoxe protestanten zoals de SGP, de EO en haar achterban maar ook vanuit katholieke kringen, stimuleerden Long alleen nog maar meer. Ook het 'evangelisten-echtpaar' Lucas en Jenny Goeree kreeg ervan langs. Omdat hij weer soloprojecten wilde gaan maken, kwam er na de derde voorstelling met Jongewaard een einde aan hun samenwerking. Leen Jongewaard betreurde dat zeer.

Halverwege de jaren '80 scoorde hij met de single Iedereen doet 't een top 10-hit in Nederland. Zijn albums bleven ook goed verkopen. In 1984 kreeg hij een Gouden Harp.

Televisiewerk, theater en schrijver

Eind jaren '80 ging Long voor het eerst een televisieprogramma presenteren: Mijn geheim bij de TROS. Hoewel dit aanvankelijk vooral tot negatieve reacties leidde, was het programma toch succesvol. Niet veel later stapte Robert Long over naar de VARA, waar hij de taalquiz Tien voor taal ging presenteren.

Vanaf 1986 schreef Long columns voor het Algemeen Dagblad, een selectie hieruit werd in 1990 uitgebracht onder de titel Vandaag geen nieuws. In dezelfde tijd presenteerde hij bij de VARA de show Fantastico. Long schreef met Dimitri Frenkel Frank de Nederlandstalige musical Tsjechov. Aanvankelijk verscheen alleen de muziek daarvan op een cd, waarbij Long zelf de hoofdrol zong. Andere medewerkers aan dat project waren o.a. André van den Heuvel, Rob de Nijs, Simone Kleinsma en Robert Paul. Toen de musical een aantal jaren later voor het eerst op de planken werd gebracht, weigerde Long de hoofdrol, omdat hij niet meer in het theater wilde werken. Boudewijn de Groot kreeg de rol van de beroemde Russische schrijver. In Nederland werd de musical een groot succes, maar de Duitstalige versie – waarbij Long ook betrokken was – werd in Duitsland minder enthousiast ontvangen.

In 1998 verscheen Beste Robert, Waarde Cees, een opmerkelijk boek met brieven 'over leven, dood, liefde, seks, werk en collega's' die Robert Long wisselde met Cees van der Pluijm. Long en Van der Pluijm kenden elkaar al vanaf het begin van de jaren tachtig; Van der Pluijm stelde in 1987 (onder het pseudoniem Paul Lemmens) de bundel Jij wou mij totaal samen, waarin voor het eerst alle Nederlandstalige liedteksten van Long in druk verschenen. Ook schreven zij samen de scabreuze schelmenroman Hete Klippen (1991).

Op 31 mei 2008 verscheen een tweede deel van de correspondentie met Cees van der Pluijm, getiteld Het laatste jaar. De brieven uit 2006, waarin Long zich uitlaat over dood, afscheid en ziekte, zonder dat hij nog wist dat hij snel ziek zou worden en sterven. Het boek kon worden uitgegeven dankzij een unieke actie van twee Robert-Longfans die in februari en maart van dat jaar ruim 250 intekenaars wierven. Non-profit-Uitgeverij De Stiel bracht het boek vervolgens op de markt.

Tijdens zijn laatste optredens leek Long milder te zijn geworden. Dat dit slechts voor een gedeelte waar was bewees zijn laatste cd die in 2006 verscheen. De titel hiervan weerspiegelt volmaakt wat Long tijdens zijn verblijf op dit ondermaanse dreef: 'n Duivels Genoegen. De nummers op de plaat zijn deels lyrisch en deels rebellerend.

Overlijden

Long kreeg op 8 september 2005 een hartinfarct en werd hiervoor gedotterd in het Academisch Medisch Centrum te Amsterdam. Later dat jaar, op 6 december 2005, trouwde Long met zijn 28 jaar jongere Belgische vriend en manager Kristof Rutsaert (1972). De voltrekking van het huwelijk werd in het gemeentehuis van Baarle-Nassau uitgevoerd door Gerard Cox, een goede vriend van Long. Speciaal voor het huwelijk was Cox de week ervoor in Breda beëdigd als ambtenaar van de burgerlijke stand.

Op 11 december 2006 werd bekendgemaakt dat Long terminaal ziek was en nog zeer kort te leven had. Begin december was hij met een ernstige vorm van buikvlieskanker in een ziekenhuis opgenomen. Hij kreeg chemotherapie maar dit werd vrij snel weer afgebroken nadat bleek dat de kuur niet aansloeg. Robert Long overleed op 13 december 2006 om 23:00 uur in een ziekenhuis in Antwerpen op 63-jarige leeftijd. Hij is op 23 december 2006 begraven in een zandgraf op de Haagse begraafplaats Sint Petrus' Banden, niet ver van de arcade, waar ook zijn goede vriend Dimitri Frenkel Frank begraven is. Op het grafmonument staat een beeld van de Vlaamse kunstenaar George Minne (1866-1941) een "geknielde jongeling", waarvan het oorspronkelijke ontwerp gebruikt is voor een fontein in Gent; ook is er de zin te lezen die Long zelf uitkoos in zijn lied Grafschrift: "Iemand, in elk geval één, heeft er van hem gehouden".

Theater/Dans

Een overzicht van de voorstellingen die in première zijn gegaan en waarin hij is opgetreden en voorzover geregistreerd in de Productiedatabase

Idem de voorstellingen in een regie van hem

Idem de voorstellingen waarbij hij geregistreerd werd als auteur

Idem voor de muziek

Idem voor het decor

Idem de voorstellingen waarvoor hij geregistreerd werd als producent

1974 - Robert Long (met Cobi Schreijer)
  • 1975 - Scherts, satire, songs en ander snoepgoed (met Jenny Arean, Dimitri Frenkel Frank en Jérôme Reehuis)
  • 1976 - En dat is twee (met Nelleke Burg)
  • 1977 - Levenslang (met Ansje van Brandenberg)
  • 1978 - Wat ieder meisje weten moet (met Dimitri Frenkel Frank)
  • 1980 - Duidelijk zo!? (met Leen Jongewaard)
  • 1982 - Tot hiertoe (heeft de Heere ons geholpen) (met Leen Jongewaard)
  • 1983 - En het bleef nog lang onrustig in de stad (met Leen Jongewaard)
  • 1978 - Swingpop (musical)
  • 1995 - Nu (solo)
  • 1999 - Lang genoeg jong
  • 2000 - Cole Porter's songbook
  • 2002 - Brand (solo)
  • 2004 - Kerstconcert

Film

Tv

  • 1973/1974 - Herkent u deze tijd?
  • 1973/1974 - Met liedjes het land in
  • 1974/1975 - Voor achten
  • 1974/1975 - Q en Q (titelsong)
  • 1975/1976 - Liedjes uit Vroeger of later
  • 1977/1978 - Liedjes uit Levenslang
  • 1977/1978 - Scherts, satire, songs en ander snoepgoed
  • 1977/1978 - Een heel dun laagje goud
  • 1979/1980 - Robert Long (liedjesprogramma)
  • 1982/1983 - Duidelijk zo!?
  • 1983/1984 - Tot hiertoe (heeft de Heere ons geholpen)
  • 1989/???? - Disney's Gummiberen (titelsong)

Overig

Albums

  • 1974 - Vroeger Of Later - 12"LP - IMPERIAL - 5C 054 24996
  • 1975 - Scherts, Satire, Songs & Ander Snoepgoed (uit het theaterprogramma met Robert Long, Jenny Arean, Jérôme Reehuis en Dimitri Frenkel Frank) - 12"LP - EMI - 5C 064 25291
  • 1976 - Splinternieuwe Scherts, Satire, Songs & Ander Snoepgoed (uit het theaterprogramma met Robert Long, Jenny Arean, Jérôme Reehuis en Dimitri Frenkel Frank) - 12"LP - EMI - 5C 064 25600
  • 1977 - Levenslang - 12"LP - EMI - 5C 064 25625
  • 1979 - Über Kurz Oder Lang - 12"LP - EMI - 1C 066 26248
  • 1979 - Homo Sapiens - 12"LP - EMI - 1A 062 26440
  • 1981 - Homo Sapiens (Duits) - 12"LP - POLYDOR - 2372 083
  • 1982 - Van Vóór De Zomer (1973-1983) - 2 12"LP's - EMI - 1A 164 26886/87
  • 1983 - Liederbuch - 2 12"LP's - POLYDOR - 2630 138
  • 1983 - Dag Kleine Jongen - 12"LP - EMI - 1A 068 127064 1
  • 1984 - Tag, Kleiner Junge - 12"LP - POLYDOR - 821 271 1
  • 1984 - Liefste, M'n Liefste - CD - EMI - 127 159 2
  • 1985 - 10 Jaar Theater - 3 12"LP's - EMI - 1A 138 127273 3
  • 1986 - Achter De Horizon - 12"LP - EMI - 1A 068 127332 1
  • 1986 - Hinter Dem Horizont - 12"LP - EMI - 1C 066 127339 1
  • 1986 - Achter De Horizon (+1) - 12"LP - EMI - 1A 068 127402 1
  • 1986 - Morgen Sind Wir Tolerant - 12"LP - POLYDOR - 823 531 1
  • 1987 - Jij Wou Mij Totaal - 5 CD's - EMI - RLCD 5
  • 1988 - Hartstocht - 12"LP - EMI - 1A 068 790018 1
  • 1988 - Goud Op Zilver - CD - EMI - 790 152 2
  • 1988 - Tsjechov (De Musical Van Robert Long & Dimitri Frenkel Frank) - 2 12"LP's - MERCURY - 836 311 1
  • 1989 - Liedjes Uit De Krullentijd - 16 Jaar Robert Long - CD - EMI - CDP 793 412 2
  • 1989 - Morgen Sind Wir Tolerant - 12"LP - AMIGA - 8 56 407
  • 1989 - Leidenschaft - CD - ELECTROLA - 790 038 2
  • 1990 - Het Onherroepelijke Fantastico Album - CD - EMI - 794 235 2
  • 1992 - Voor Mijn Vrienden - CD - EMI - 798 772 2
  • 1993 - Het Allerbeste Van Robert Long - CD - EMI - 827 805 2
  • 1994 - Uit Liefde En Respect - CD - EMI - 829 055 2
  • 1994 - In Die Dagen... - CD - EMI - 831 714 2
  • 1996 - Nu - CD - EMI - 837 259 2
  • 1997 - Homo Sapiens + Dag Kleine Jongen - 2 CD's - EMI - 856 802 2
  • 1997 - Scherts, Satire, Songs & Ander Snoepgoed Compleet - 2 CD's - EMI - 857 328 2
  • 1997 - Uit Liefde En Respect Voor Gershwin - CD - EMI - 859 199 2
  • 1997 - Vroeger Of Later (+1) - CD - EMI - 859 277 2
  • 1999 - Lang Genoeg Jong - CD - EMI - 498 747 2
  • 2000 - Vanavond Tussen 8 En 11 Live - Bevat Alle Liedjes Van Het Lang Genoeg Jong Concert - 2 CD's - EMI - 529 292 2
  • 2002 - Brand! - CD - MULTIDISK - RLCD 1012
  • 2006 - 'n Duivels Genoegen - CD - SOUND OF THE SEAS - RLCD 1022

Singles

Single(s) met hitnoteringen in
de Nederlandse Top 40
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
 Hoogste 
positie
 Aantal 
weken
 Opmerkingen 
Let us try 1973 10-2-1973 11 7 Alarmschijf
I believe in love 1973 20-10-1973 31 4
Heeft een kind een toekomst 1984 13-10-1984 30 3
Iedereen doet 't 1986 26-4-1986 9 10
Geef ons vrede 1987 3-1-1987 37 3
Ai lof joe so 1988 27-2-1988 tip
Vanmorgen vloog ze nog 1988 20-10-1988 16 7 met Martine Bijl, Simone Kleinsma en Robert Paul (uit de musical Tsjechov)

Top 2000

Nummer(s) met noteringen
in de Radio 2 Top 2000
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
Flink Zijn - - - - - - - - 485 1784 636 795
Iedereen Doet 't - 1500 1443 1806 1851 1872 - 1916 1724 1841 1868 1968
Kalverliefde - - - - - 862 969 760 573 872 759 813
Liefste Mijn Liefste - - - - - 1280 - 1233 862 1530 873 1137
Mien - 996 - - - - - - - - - -

Trivia

  • Robert Long was in 2000 ambassadeur van de Stichting Varkens in Nood. Zijn uitspraken, waarin hij varkensboerderijen vergeleek met concentratiekampen, deden veel stof opwaaien in de media en in landbouwkringen. In een rechtszaak die volgde werd hij echter in het gelijk gesteld. Voor Varkens in Nood bracht Long ook een single uit, genaamd "Een vrolijk biggetje".
  • In het Nero album "Doe De Petoe" (1994) , in de Belgische stripreeks Nero, zegt Petatje in strook 6 dat ze naar Tien voor Taal wil kijken. Op het televisiescherm is hierbij een karikatuur van Robert Long te zien. Volgens het tekstballonnetje leidt "Vlaanderen met 790 punten tegenover 80 punten voor Nederland."
  • Robert Long woonde en werkte lange tijd grote delen van het jaar in een villa in Menaggio, Noord-Italië, in de bergen boven het Lago di Como (Comomeer). Italië en de Italiaans/Zwitserse Alpenmeren beschouwde hij als zijn tweede thuis.

Externe links

Bronnen

Schrijf mee!

Wilt u deze pagina bewerken, corrigeren of aanvullen?

Iedereen kan eenvoudig meeschrijven aan de theatergeschiedenis op de Theaterencyclopedie. Hiervoor moet u ingelogd zijn op uw eigen account. Door eenmalig te registreren maakt u een eigen account aan. Helpt u mee de Theaterencyclopedie compleet te maken?

Fondsen en Partners